Probiotica: wat zijn het en hoe werken probiotica?
- , door Vitabron
- 7 min lezen
Ontdek wat probiotica zijn, hoe ze samenhangen met het darmmicrobioom en wat het verschil is met prebiotica. Lees meer over bacteriestammen, CFU, probiotica in voeding en waar je op kunt letten bij het kiezen van een probioticum.
Probiotica: wat zijn het en hoe werken probiotica?
Probiotica zijn levende micro-organismen die, wanneer ze in voldoende hoeveelheden worden ingenomen, een gezondheidsvoordeel kunnen hebben. Ze bestaan voornamelijk uit bepaalde bacteriën en soms gisten. Je vindt ze in sommige voedingsmiddelen en in voedingssupplementen. Maar wat zijn probiotica precies, welke soorten zijn er en waar kun je op letten bij het kiezen van een probioticum?
In dit artikel lees je alles over probiotica, het darmmicrobioom, bacteriestammen, CFU, prebiotica en probiotica in voeding.
Wat zijn probiotica?
Probiotica zijn levende micro-organismen die, wanneer ze in voldoende hoeveelheden worden ingenomen, een gezondheidsvoordeel kunnen hebben. Het gaat voornamelijk om bepaalde bacteriën, maar ook om sommige gisten.
Probiotica worden vaak in verband gebracht met de darmflora. In onze darmen leven namelijk grote aantallen verschillende micro-organismen. Samen vormen deze micro-organismen het darmmicrobioom.
De samenstelling van het darmmicrobioom verschilt per persoon en kan onder andere worden beïnvloed door voeding, leefstijl en leeftijd.
Wat betekent probiotica?
Het woord probiotica is afgeleid van het Griekse pro bios, wat vrij vertaald kan worden als "voor het leven". Tegenwoordig wordt de term gebruikt voor specifieke levende micro-organismen die in voldoende hoeveelheden een gezondheidsvoordeel kunnen opleveren.
Niet iedere bacterie is daarom automatisch een probioticum. De eigenschappen kunnen sterk verschillen per soort en per bacteriestam.
Wat is het darmmicrobioom?
Het darmmicrobioom is het geheel van micro-organismen dat in het spijsverteringskanaal aanwezig is. Het bestaat uit een grote verscheidenheid aan bacteriën en andere micro-organismen.
De term darmflora wordt ook veel gebruikt, hoewel darmmicrobioom tegenwoordig een nauwkeurigere benaming is.
Hoe werken probiotica?
De werking van probiotica hangt af van het specifieke micro-organisme en de bacteriestam. Verschillende stammen kunnen namelijk verschillende eigenschappen hebben.
Daarom kun je niet alle probiotica als één groep beschouwen. Bij het vergelijken van probioticaproducten is het belangrijk om naar de volledige samenstelling te kijken.
Wat zijn bacteriestammen?
Binnen een bacteriesoort bestaan verschillende stammen. Deze stammen kunnen onderling verschillen in eigenschappen en worden daarom afzonderlijk onderzocht.
Je kunt bijvoorbeeld een probioticum tegenkomen met bacteriën uit het geslacht Lactobacillus of Bifidobacterium. Binnen deze geslachten bestaan vervolgens verschillende stammen.
De naam en samenstelling van een probioticum geven daarom meer informatie dan alleen het totale aantal bacteriën.
Wat betekent CFU bij probiotica?
Op veel probioticaproducten staat het aantal CFU vermeld. CFU staat voor Colony Forming Units en wordt gebruikt om het aantal levensvatbare micro-organismen aan te geven.
Een hoger aantal CFU betekent niet automatisch dat een probioticum beter is. De gebruikte stammen, de samenstelling, de kwaliteit en de aanbevolen dosering spelen ook een belangrijke rol.
Welke soorten probiotica zijn er?
Er bestaan veel verschillende probiotische micro-organismen. Enkele bekende groepen die je in voedingsmiddelen en voedingssupplementen kunt tegenkomen zijn Lactobacillus en Bifidobacterium.
Lactobacillus
Lactobacillus is een bekend geslacht van melkzuurbacteriën dat wordt toegepast in verschillende gefermenteerde voedingsmiddelen en voedingssupplementen.
Binnen dit geslacht bestaan meerdere soorten en stammen. De eigenschappen kunnen per stam verschillen.
Bifidobacterium
Bifidobacterium is een ander bekend geslacht van bacteriën dat van nature voorkomt in het menselijke darmmicrobioom.
Ook binnen Bifidobacterium bestaan verschillende soorten en stammen. Daarom is het bij een probioticum interessant om te kijken welke specifieke stam of stammen in het product aanwezig zijn.
Saccharomyces boulardii
Naast bacteriën worden ook bepaalde gisten gebruikt in probioticaproducten. Een bekend voorbeeld is Saccharomyces boulardii.
Het is een gist en geen bacterie. Ook hierbij geldt dat de eigenschappen van het specifieke micro-organisme en de gebruikte hoeveelheid per product kunnen verschillen.
Wat is het verschil tussen probiotica en prebiotica?
Probiotica en prebiotica worden vaak samen genoemd, maar het zijn twee verschillende dingen.
Probiotica zijn levende micro-organismen.
Prebiotica zijn bepaalde voedingsstoffen, waaronder specifieke vezels, die door bepaalde micro-organismen kunnen worden gebruikt.
Synbiotica zijn producten waarin probiotica en prebiotica worden gecombineerd.
Een gevarieerd voedingspatroon met voldoende vezelrijke voedingsmiddelen past binnen een gezonde leefstijl en draagt bij aan een gevarieerde voeding voor het darmmicrobioom.
In welke voeding zitten probiotica?
Bepaalde gefermenteerde voedingsmiddelen kunnen levende micro-organismen bevatten. Voorbeelden zijn sommige soorten yoghurt, kefir, zuurkool en kimchi.
Yoghurt en kefir
Sommige yoghurt- en kefirproducten bevatten levende culturen. Welke micro-organismen aanwezig zijn, verschilt per product.
Zuurkool en kimchi
Ook bepaalde gefermenteerde groenten, zoals zuurkool en kimchi, kunnen levende micro-organismen bevatten.
Niet ieder gefermenteerd product bevat echter automatisch micro-organismen die onder de wetenschappelijke definitie van een probioticum vallen.
Probiotica als voedingssupplement
Probiotica zijn ook verkrijgbaar als voedingssupplement. Er zijn producten met één bacteriestam en producten waarin meerdere bacteriestammen worden gecombineerd.
De samenstelling verschilt per product. Daarom is het verstandig om het etiket en de productinformatie te bekijken voordat je een probioticum kiest.
Waar moet je op letten bij het kiezen van probiotica?
Let onder andere op:
-
de gebruikte bacteriën of gisten;
-
de specifieke bacteriestammen;
-
het aantal CFU;
-
de aanbevolen dagelijkse dosering;
-
de volledige samenstelling;
-
de houdbaarheid;
-
de bewaaradviezen.
Een probioticum met meer bacteriën is niet automatisch een betere keuze. Kijk altijd naar het volledige product en de specifieke samenstelling.
Probiotica met één of meerdere stammen
Sommige supplementen bevatten één bacteriestam, terwijl andere producten verschillende stammen combineren.
Er is geen algemene regel dat een product met meerdere stammen altijd beter is. De eigenschappen en samenstelling van het specifieke product zijn bepalend.
Hoe gebruik je een probioticum?
De aanbevolen dosering en het gebruiksmoment kunnen per probioticum verschillen. Volg daarom altijd de gebruiksaanwijzing op de verpakking.
Gebruik een voedingssupplement niet als vervanging van een gevarieerde voeding en gezonde leefstijl.
Hoe bewaar je probiotica?
De juiste manier van bewaren verschilt per product. Sommige probiotica producten kunnen bij kamertemperatuur worden bewaard, terwijl andere producten specifieke bewaaradviezen hebben.
Volg daarom altijd de aanwijzingen op het etiket. Let ook op de houdbaarheidsdatum en sluit de verpakking na gebruik goed af.
Zijn er bijwerkingen van probiotica?
Probiotica worden door veel mensen goed verdragen. Sommige mensen kunnen tijdelijk lichte maag-darmklachten ervaren, zoals een opgeblazen gevoel of winderigheid.
Heb je een medische aandoening, gebruik je medicijnen of heb je een verminderde weerstand? Overleg dan met je arts of behandelend zorgprofessional voordat je een probioticum gebruikt.
Bij aanhoudende of ernstige klachten is het verstandig om medisch advies in te winnen.
Veelgestelde vragen over probiotica
Wat zijn probiotica?
Probiotica zijn levende micro-organismen die, wanneer ze in voldoende hoeveelheden worden ingenomen, een gezondheidsvoordeel kunnen hebben. Het gaat voornamelijk om bepaalde bacteriën en soms gisten.
Wat is het verschil tussen probiotica en prebiotica?
Probiotica zijn levende micro-organismen. Prebiotica zijn bepaalde voedingsstoffen, waaronder specifieke vezels, die door bepaalde micro-organismen kunnen worden gebruikt.
Wat betekent CFU bij probiotica?
CFU staat voor Colony Forming Units. Het is een maat die wordt gebruikt om het aantal levensvatbare micro-organismen in een probioticaproduct aan te geven.
Is een probioticum met meer CFU beter?
Niet automatisch. Het aantal CFU is slechts één onderdeel van een probioticum. Ook de gebruikte stammen, samenstelling, kwaliteit en aanbevolen dosering zijn belangrijk.
Welke voeding bevat probiotica?
Bepaalde gefermenteerde voedingsmiddelen kunnen levende micro-organismen bevatten. Voorbeelden zijn sommige soorten yoghurt, kefir, zuurkool en kimchi.
Kun je probiotica dagelijks gebruiken?
Dat hangt af van het specifieke product. Volg altijd de aanbevolen dosering en gebruiksaanwijzing op de verpakking.
Hoe lang kun je probiotica gebruiken?
De aanbevolen gebruiksduur verschilt per product. Er is geen algemene gebruiksduur die voor alle probiotica producten geldt. Volg daarom de productinformatie.
Hoe bewaar je probiotica?
Dit verschilt per product. Controleer altijd het bewaaradvies op de verpakking en houd rekening met de houdbaarheidsdatum.
Zijn probiotica geschikt voor iedereen?
Probiotica zijn voedingssupplementen en kunnen per persoon en product verschillen. Bij een medische aandoening, medicijngebruik of een verminderde weerstand is het verstandig om vooraf advies te vragen aan een arts of zorgprofessional.
Probiotica kiezen bij Vitabron
Wil je verschillende probioticaproducten vergelijken? Bekijk dan de samenstelling, bacteriestammen, hoeveelheid CFU, dosering en gebruiksadviezen van de verschillende producten.
Bij Vitabron vind je verschillende probiotica producten met uiteenlopende samenstellingen.
Lees altijd de productinformatie en gebruiksaanwijzing voordat je een voedingssupplement gebruikt.